Çfarë është alergjia ushqimore?

Alergjia ushqimore ndodh kur sistemi imunitar reagon në mënyrë të tepruar ndaj një proteine në ushqim. Sipas FARE (Food Allergy Research & Education), alergjitë ushqimore prekin rreth 6-8% të fëmijëve nën 3 vjeç.

8 alergenët kryesorë

Këto 8 ushqime shkaktojnë 90% të reagimeve alergjike:

  1. Qumështi i lopës — më i zakonshmi tek foshnjat
  2. Vezët — zakonisht e bardha e vezës
  3. Kikirikët — mund të jetë e rëndë
  4. Arrat (bajame, arra, fëstëk)
  5. Gruri — dallohet nga celakia
  6. Soja
  7. Peshku
  8. Frutat e detit (karkaleca, gaforre)

Simptomat — nga të lehta te të rënda

Reagime të lehta (brenda 2 orëve)

  • Skuqje ose urtikarie (nyje të kuqe)
  • Kruajtje rreth gojës
  • Hundë e bllokuar ose teshtitje
  • Dhimbje barku, të vjella

Anafilaksia — emergjencë mjekësore!

  • Ënjtje e fytyras, gjuhës ose fytit
  • Vështirësi në frymëmarrje
  • Rënie e presionit (zbehje, marrje mendsh)
  • Te vjella të forta

⚠️ Nëse dyshoni anafilaksi: Thirrni 127 menjëherë! Përdorni EpiPen nëse keni.

Prezantimi i hershëm parandalon alergjitë

Studimi LEAP (Learning Early About Peanut Allergy) tregoi që prezantimi i kikirikëve që në 4-6 muaj ul rrezikun e alergjisë me 80%. AAP tani rekomandon prezantimin e hershëm të alergenëve, jo vonimin e tyre.

Si të prezantoni ushqime alergjike

  • Filloni kur fëmija ha mirë ushqime të tjera (rreth 6 muaj)
  • Jepni sasi të vogël (gjysmë lugë çaji) në mëngjes
  • Prisni 15-30 minuta për reagime
  • Nëse nuk ka reagim, rritni sasinë gradualisht
  • Mos prezantoni 2 ushqime të reja njëherësh
Burimet: FARE, AAP, NIAID, Studimi LEAP, ESPGHAN