Nje epidemi globale qe prek edhe Shqiperine

Sipas OBSH, numri i femijeve dhe adoleshenteve me obezitet ne bote ka arritur ne 390 milion ne 2022. Ne Shqiperi, studimet e ISHP tregojne qe rreth 22% e femijeve te moshes shkollore jane mbipeshe ose obeze. CDC raporton qe femijet obeze kane 5 here me shume gjasa te mbeten obeze si te rritur.

Pasojat shendetesore

Obeziteti ne femijeri nuk eshte vetem estetik. Sipas AAP dhe Endocrine Society:

  • Diabet tip 2 — dikur i rralle ne femijeri, tani ne rritje
  • Presion i larte i gjakut dhe kolesterol i larte
  • Probleme me kyçet dhe kockat
  • Apnea e gjumit
  • Probleme emocionale: vetvleresim i ulet, bullizmi, depresioni
  • Semundje te melcise yndyrore

Strategji qe funksionojne per te gjithe familjen

Sipas AAP dhe NHS, ndryshimet duhet te jene familjare, jo individuale:

Ushqyerja e shendetshme

  • Hiqni pijet me sheqer nga shtepia — zevendesoni me uje ose uje me fruta
  • Pergatitni vaktet ne shtepi sa me shpesh — kontrolloni sasit dhe perberesit
  • Servini fruta dhe perime ne cdo vakt
  • Shmangni ushqimin e shpejte — kufizoni ne 1 here ne jave maksimum
  • Mos perdorni ushqimin si shperblim ose ndeshkim

Aktiviteti fizik

  • 60 minuta ne dite: OBSH rekomandon te pakten 60 minuta aktivitet fizik mesatar deri te forte cdo dite
  • Beni aktivitet fizik si familje: ecje, biciklete, lojra ne park
  • Kufizoni kohen e ekranit ne 1-2 ore ne dite
  • Regjistroni femijen ne nje sport qe i pelqen

Gjumi i mjaftueshem

Sipas AAP, mungesa e gjumit lidhet me rritje te peshes:

  • Femijet 3-5 vjet: 10-13 ore gjume
  • Femijet 6-12 vjet: 9-12 ore gjume
  • Adoleshentet: 8-10 ore gjume
Burime: OBSH — Childhood Obesity Facts (2024); AAP — Prevention and Treatment of Childhood Obesity; CDC — Childhood Obesity Data; NHS — Overweight Children; ISHP Shqiperi — Studimi i Shendetit Shkollor; Endocrine Society — Pediatric Obesity Guidelines.