Pse janë të rëndësishme vaksinat?

Vaksinat mbrojnë fëmijën tuaj nga sëmundje të rrezikshme si fruthi, tetanozi, hepatiti B dhe poliomieliti. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), vaksinimi parandalon 3.5-5 milionë vdekje çdo vit në mbarë botën.

Në Shqipëri, programi i vaksinimit është falas dhe i detyrueshëm për të gjithë fëmijët. Instituti i Shëndetit Publik (ISHP) menaxhon kalendarin kombëtar të vaksinimit.

Kalendari i vaksinimit në Shqipëri

  • Lindja: BCG (tuberkulozi) + Hepatit B (doza 1)
  • 2 muaj: DTP-HepB-Hib (doza 1) + Polio (doza 1) + PCV (pneumokok)
  • 4 muaj: DTP-HepB-Hib (doza 2) + Polio (doza 2) + PCV (doza 2)
  • 6 muaj: DTP-HepB-Hib (doza 3) + Polio (doza 3)
  • 12 muaj: MMR (fruth, shytat, rubeolë) + PCV (doza 3)
  • 18 muaj: DTP (përforcues) + Polio (përforcues)
  • 5-6 vjeç: DTP (përforcues) + Polio + MMR (doza 2)

Efektet anësore të zakonshme

Pas vaksinimit, fëmija mund të ketë:

  • Temperaturë të lehtë (37.5-38.5°C) — normale dhe kalon brenda 1-2 ditëve
  • Skuqje ose ënjtje në vendin e injeksionit
  • Nervozitet i lehtë

Këto reagime tregojnë që sistemi imunitar po punon. Sipas AAP (American Academy of Pediatrics), efektet serioze janë jashtëzakonisht të rralla — rreth 1 në 1 milionë doza.

Kur duhet të kontaktoni mjekun?

Kontaktoni pediatrin nëse fëmija ka temperaturë mbi 40°C, qan pa ndërprerje për më shumë se 3 orë, ose shfaq reagime alergjike (ënjtje fytyras, vështirësi frymëmarrjeje).

Mitet rreth vaksinave

Mit: "Vaksinat shkaktojnë autizëm."
Fakt: Studimi origjinal i Wakefield-it (1998) u tërhoq nga revista The Lancet për falsifikim të dhënash. Dhjetëra studime me miliona fëmijë kanë vërtetuar që nuk ka lidhje midis vaksinave dhe autizmit (CDC, 2024).

Mit: "Sistemi imunitar i fëmijës nuk e përballon kaq shumë vaksina."
Fakt: Fëmijët ekspozohen ndaj mijëra antigenëve çdo ditë. Vaksinat përmbajnë vetëm një numër të vogël antigenësh të dobësuar.

Këshilla për ditën e vaksinimit

  • Vishni fëmijën me rroba të lehta për akses të lehtë
  • Ushqejeni fëmijën para vaksinimit
  • Merrni librin e shëndetit me vete
  • Qëndroni 15-30 minuta pas injeksionit në klinikë
  • Paracetamol (sipas dozës së mjekut) nëse ka temperaturë
Burimet: OBSH, ISHP Shqipëri, AAP, CDC, The Lancet