Mediat sociale janë pjesë qendrore e jetës së adoleshentëve — mënyra si socializojnë, shprehen dhe ndërtojnë identitetin. Por sjellin edhe rreziqe reale për shëndetin mendor. Të ndihmosh adoleshentin të ketë një marrëdhënie të shëndetshme me to është thelbësore.
Si ndikojnë te shëndeti mendor
Kërkimet tregojnë lidhje mes përdorimit të tepërt të mediave sociale dhe ankthit, depresionit dhe vetëvlerësimit të ulët te disa adoleshentë. Krahasimi i vazhdueshëm me jetët «e përsosura» të të tjerëve, kërkimi i pëlqimeve, dhe presioni social dëmtojnë. Kjo nuk vlen për të gjithë njësoj, por rreziku është real.
Cilat janë rreziqet kryesore?
- Krahasimi social — jetët «e përsosura» të pareal
- Presioni për pëlqime dhe vlerësim
- Bullizmi online
- Presioni i pamjes dhe imazhet e manipuluara
- Përmbajtja e dëmshme — që promovon çrregullime ushqyeri, vetëdëmtim
- Koha e tepërt që zë vendin e gjumit dhe marrëdhënieve reale
Si t'i ndihmoni
- Flisni hapur për ndikimin e mediave sociale
- Mësoni mendim kritik — imazhet online janë të zgjedhura dhe të manipuluara
- Vendosni kufij bashkë, sidomos para gjumit
- Nxitni marrëdhënie dhe aktivitete reale
- Vëreni ndikimin te humori dhe vetëvlerësimi
- Jini shembull të përdorimit të shëndetshëm
Krahasimi është kurthi kryesor
Ndihmoni adoleshentin të kuptojë se mediat sociale tregojnë momentet «më të mira» dhe të manipuluara të jetës së të tjerëve, jo realitetin. Krahasimi i jetës së vet reale me highlight-et e të tjerëve është i padrejtë dhe dëmtues. Ky kuptim kritik është mbrojtje e fuqishme.
Kur të shqetësoheni
Vëreni nëse mediat sociale po dëmtojnë adoleshentin — ndryshim humori pas përdorimit, ankth, tërheqje, probleme gjumi, ose obsesion. Nëse po ndikojnë negativisht te shëndeti mendor, ndihmojeni të kufizojë përdorimin dhe, nëse duhet, kërkoni mbështetje profesionale. Shëndeti mendor vjen para lidhjes sociale online.
Burimet dhe referencat
Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.
- OBSH (WHO) — Adolescent health who.int
- AAP — HealthyChildren.org — adoleshenca healthychildren.org
- NHS — Teenagers — shëndeti dhe marrëdhëniet nhs.uk
- UNICEF — Adolescent development dhe siguria online unicef.org