Bullizmi ka gjetur një hapësirë të re online, ku është i vazhdueshëm, i përhapur dhe i vështirë për t'u shmangur. Ndryshe nga bullizmi në shkollë, ai ndjek fëmijën kudo përmes telefonit. Njohja dhe reagimi i shpejtë janë thelbësore.
Çfarë e bën bullizmin online të veçantë
- I vazhdueshëm — nuk ndalet kur fëmija shkon në shtëpi
- I përhapur — mund ta shohin shumë njerëz shpejt
- Anonim — bullues mund të fshihen pas identiteteve të rreme
- I qëndrueshëm — mesazhet dhe fotot mbeten
Cilat janë shenjat?
- Shqetësim ose trishtim pas përdorimit të pajisjes
- Fshehje e ekranit, mbyllje e papritur e aplikacioneve
- Shmangie e pajisjeve ose, e kundërta, obsesion me to
- Ndryshim humori, izolim, refuzim i shkollës
- Vështirësi gjumi, ankth
Çfarë të bëni nëse fëmija bullohet online
- Dëgjoni dhe merreni seriozisht — mos e minimizoni
- Mos ia hiqni pajisjen si ndëshkim — kjo e bën të mos ju tregojë herës tjetër
- Ruani provat — screenshot të mesazheve
- Bllokoni dhe raportoni bulluesin në platformë
- Përfshini shkollën nëse janë bashkëmoshatarë
- Mbështeteni emocionalisht — bullizmi lëndon thellë
Nëse fëmija juaj bullon online
Fëmijët ndonjëherë bëjnë online gjëra që s'do t'i bënin ballë për ballë, sepse ekrani krijon distancë. Nëse fëmija juaj është përfshirë, bëni të qartë se sjellja është e papranueshme dhe lëndon njerëz realë. Mësoni empatinë, diskutoni pasojat, dhe mbikëqyrni më nga afër për një kohë.
Parandalimi përmes vlerave
Mësojini fëmijës që në fillim se njerëzit pas ekranit janë realë dhe se mirësjellja vlen edhe online. «A do ta thoshe këtë në fytyrë?» është pyetje e dobishme. Fëmijët që kuptojnë ndikimin e fjalëve të tyre online kanë më pak gjasa të bullojnë dhe më shumë gjasa të mbrojnë të tjerët.
Burimet dhe referencat
Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.
- UNICEF — Siguria online dhe mirëqenia dixhitale unicef.org
- AAP — HealthyChildren.org — mosha shkollore healthychildren.org
- NHS — Children — shëndeti, aktiviteti, siguria nhs.uk