Kur fëmija juaj kafshon ose godet, është e natyrshme të ndiheni të shqetësuar ose të turpëruar. Por kjo sjellje është e zakonshme në këtë moshë dhe nuk do të thotë se fëmija juaj është «i keq» ose se ju bëni diçka gabim.

Pse ndodh

Fëmijët 1–3 vjeç kafshojnë dhe godasin sepse ende s'kanë fjalët dhe vetëkontrollin për të shprehur emocionet e forta. Frustrimi, zemërimi, lodhja, mbistimulimi, ose thjesht eksperimenti («çfarë ndodh nëse?») shpërthejnë fizikisht. Ndonjëherë kafshojnë edhe nga dhimbja e dhëmbëve ose për të tërhequr vëmendje. Është mungesë aftësish, jo keqdashje.

Çfarë të bëj në moment?

  • Qëndroni të qetë — reagimi i fortë emocional ndonjëherë e përsërit sjelljen
  • Thoni qartë dhe shkurt — «jo, kafshimi lëndon» — pa leksion të gjatë
  • Përqendrohuni te i lënduari — vëmendja te tjetri, jo te kafshuesi, e mëson që sjellja s'sjell vëmendje
  • Mos kafshoni ose goditni mbrapsht për «t'i treguar si ndihet» — kjo mëson të kundërtën
  • Largojeni nga situata nëse vazhdon

Si ta parandaloni

  • Vëreni shkaqet — lodhja, uria, mbistimulimi shpesh e nxisin
  • Mësoni fjalë për emocionet — «je i zemëruar», «thuaj s'dua»
  • Ndërhyni herët kur shihni frustrimin që rritet
  • Lavdëroni sjelljen e mirë dhe zgjidhjet me fjalë

Mësimi i alternativave

Qëllimi afatgjatë është t'i jepni fëmijës mënyra të tjera për të shprehur atë që ndien. Mësojini fjalë («jo», «e imja», «s'dua»), tregojini si të kërkojë ndihmë, dhe ngushëllojeni kur frustrohet. Me kohë, ndërsa gjuha dhe vetëkontrolli rriten, sjellja fizike zbutet.

Kur të flisni me pediatrin

Kafshimi dhe goditja e rastit janë normale. Flisni me pediatrin nëse agresioni është i shpeshtë dhe i fortë, nuk zbutet me moshën, shoqërohet me vështirësi të tjera zhvillimi, ose nëse fëmija duket vazhdimisht i zemëruar dhe i palumtur. Ndonjëherë ka nevojë për mbështetje shtesë.

Burimet dhe referencat

Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.

  1. AAP — HealthyChildren.org — fëmija 1-3 vjeç healthychildren.org
  2. NHS — Toddler — ushqyerja, sjellja dhe zhvillimi nhs.uk
  3. UNICEF — Zhvillimi dhe edukimi i hershëm unicef.org