Fëmijët parashkollorë mund të mësojnë numrat dhe shkronjat — por mënyra ka rëndësi të madhe. Ekspozimi i gëzuar përmes lojës ndërton themel; ushtrimet e detyruara ndërtojnë neveri.
Ekspozimi natyror
Fëmijët i mësojnë numrat dhe shkronjat më mirë kur i hasin natyrshëm në jetë, jo kur ulen për «mësim». Numri i shkallëve, shkronja e parë e emrit të tyre, çmimet në pazar — të gjitha janë mësim pa presion. Qëllimi tani nuk është zotërimi, por njohja e gëzuar.
Si t'i prezantoj përmes lojës?
- Numërimi — numëroni gjithçka: shkallët, mollët, lodrat
- Shkronja e emrit — fëmijët duan «shkronjën e tyre»
- Libra me numra dhe shkronja
- Këngë numërimi dhe alfabeti
- Lojëra me forma dhe shkronja — magnete, kube
- Renditje dhe krahasim — «cili grup ka më shumë?»
Pse loja mëson më mirë se ushtrimet
Kur fëmija mëson përmes lojës, ai është i angazhuar, i gëzuar dhe ndërton kuptim të vërtetë. Kur detyrohet me fletore, shpesh mëson përmendsh pa kuptuar, dhe fiton stres. Një fëmijë që numëron me gëzim gjatë lojës e kupton numrin më mirë se një që e shkruan me detyrim.
Çfarë të presësh
Në këtë moshë, fëmija fillon të numërojë (shpesh me zë para se të kuptojë plotësisht), të njohë disa shkronja e numra, dhe të shohë se shkrimi mbart kuptim. Zotërimi i vërtetë vjen gradualisht dhe në shkollë. Mos u shqetësoni nëse fëmija juaj është pak para ose pas — ritmet ndryshojnë.
Pa garë dhe pa presion
Mos e vini fëmijën të «provojë» numrat dhe shkronjat para të tjerëve, dhe mos e krahasoni. Presioni dhe krahasimet e bëjnë të mësuarit stresues. Qëllimi është një fëmijë që e sheh mësimin si gëzim — dhe kjo është dhurata më e madhe që i jepni para shkollës.
Burimet dhe referencat
Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.
- OECD — Starting Strong — edukimi dhe kujdesi në fëmijërinë e hershme oecd.org
- UNICEF — Edukimi i hershëm dhe gatishmëria për shkollë unicef.org
- AAP — HealthyChildren.org — fëmija parashkollor healthychildren.org
- NHS — Children 2-5 — zhvillimi dhe edukimi nhs.uk