Shumë prindër presin që tantrumet të mbarojnë pas moshës 3 vjeç, por ato shpesh vazhdojnë. Kjo është normale — fëmija ende po mëson të menaxhojë emocionet e forta, dhe kjo aftësi zhvillohet me vite.

Pse vazhdojnë

Tantrumet janë shpërthime emocionesh që fëmija s'i kontrollon dot ende. Pjesa e trurit që menaxhon emocionet është ende në zhvillim. Në moshën parashkollore, tantrumet shpesh nxiten nga frustrimi (s'i del diçka), lodhja, uria, mbistimulimi, ose pamundësia për të shprehur atë që ndien. Nuk janë manipulim — janë mungesë aftësie.

Si të reagoj në moment?

  • Qëndroni të qetë — ju jeni «truri i qetë» që i mungon fëmijës
  • Sigurinë së pari — nëse rrezikon veten ose të tjerët, largojeni
  • Mos arsyetoni gjatë tantrumit — fëmija s'dëgjon kur është në stuhi
  • Pranoni ndjenjën — «e di që je shumë i mërzitur»
  • Rrini pranë — ndonjëherë vetëm prania juaj e qetë mjafton
  • Mos u dorëzoni te kërkesa që shkaktoi tantrumin — kjo mëson se tantrumi funksionon

Pas tantrumit

Kur fëmija qetësohet, jepni ngushëllim dhe, nëse është gati, flisni shkurt për çfarë ndodhi dhe si mund ta bëjë ndryshe herës tjetër. Mos e turpëroni ose ndëshkoni për tantrumin vetë — ai s'e kontrolloi dot. Përqendrohuni te mësimi, jo te ndëshkimi.

Si t'i parandaloni

  • Vëreni shkaqet — lodhja, uria dhe mbistimulimi janë të zakonshme
  • Rutina dhe parashikueshmëria zvogëlojnë frustrimin
  • Mësoni fjalë për emocionet
  • Paralajmëroni para kalimeve
  • Jepni zgjedhje të vogla për ndjenjë kontrolli

Kur të flisni me pediatrin

Tantrumet janë normale, por flisni me pediatrin nëse janë shumë të shpeshta dhe të forta, nëse fëmija lëndon veten ose të tjerët rregullisht, nëse vazhdojnë të përkeqësohen, ose nëse shoqërohen me vështirësi të tjera. Ndonjëherë ka nevojë për mbështetje shtesë.

Burimet dhe referencat

Ky artikull mbështetet në udhëzimet e institucioneve më poshtë. Rekomandimet përditësohen — kur të vendosni për fëmijën tuaj, vlen gjithmonë edhe fjala e mjekut që e njeh atë.

  1. AAP — HealthyChildren.org — fëmija parashkollor healthychildren.org
  2. NHS — Children 2-5 — zhvillimi, sjellja, sporti nhs.uk
  3. UNICEF — Zhvillimi i hershëm dhe loja unicef.org