Pse eshte hekuri kaq i rendesishem per femijet?

Hekuri eshte mineral thelbesor qe ndihmon ne prodhimin e hemoglobines — proteine qe bart oksigjenin ne gjakun e femijes. Sipas Organizates Boterore te Shendetesise (OBSH), anemia nga mungesa e hekurit prek rreth 40% te femijeve nen 5 vjet ne vendet ne zhvillim dhe rreth 10-15% ne vendet e zhvilluara. Ne Shqiperi, shifrat jane rreth 20-25% sipas te dhenave te ISHP.

Simptomat qe nuk duhet te injorohen

Anemia mund te zhvillohet ngadale. Sipas Mayo Clinic dhe AAP, shenjat perfshijne:

  • Lodhje e pazakonte: Femija duket i molisur dhe pa energji edhe pas gjumit te mjaftueshem
  • Zbehje: Lekure e zbehte, buzet dhe thonjet e zbehur
  • Nervozizem: Irritabilitet i rritur pa arsye te dukshme
  • Oreks i dobet: Ulje e deshires per te ngrene
  • Rrahje te shpejta te zemres: Takikardi, vecanerish gjate aktivitetit
  • Dhimbje koke te shpeshta: Sidomos tek femijet me te medhenj
  • Pica: Deshire per te ngrene gjera jo-ushqimore (dheu, akull, niseshte)

Burimet me te mira te hekurit per femijet

Sipas UNICEF dhe CDC, ushqimet e meposhtme jane te pasura me hekur:

  • Hekur heme (thithet me mire): Mish i kuq i dobet, melci pule, peshk, veze
  • Hekur jo-heme (bimor): Spinaq, thjereza, fasule, lente, bizele
  • Drithera te pasuruara: Bukura drithit te plote, tershera e pasuruar me hekur

Si te rrisni thithjen e hekurit

Sipas NHS, Vitamina C rrit thithjen e hekurit jo-heme deri ne 3 here. Kombinoni:

  • Spinaq me leng limoni
  • Fasule me domate
  • Drithera me portokall ose luleshtrydhe

Shmangni qumeshtin gjate vakteve kryesore — kalciumi ul thithjen e hekurit. Ofroni qumeshtsin ndermjet vakteve.

Kur eshte i nevojshme suplementi?

Sipas AAP, suplementet e hekurit perceptohen vetem nga pediatri pas analizave te gjakut qe konfirmojne anemine. Doza e gabuar e hekurit mund te jete e demsshme. Foshnjat e lindur parakohesishte dhe ata me peshe te ulet mund te kene nevoje per suplementim qe nga muaji i pare.

Burime: OBSH — Iron Deficiency Anaemia (2024); AAP — Iron Supplementation for Infants; UNICEF — Micronutrient Deficiencies; CDC — Iron and Iron Deficiency; Mayo Clinic — Iron Deficiency Anemia in Children; NHS — Iron Deficiency in Children.