Pse femijet jane me te prekur nga dehidratimi?
Femijet jane me te prekur ndaj dehidratimit sesa te rriturit sepse kane nje raport me te larte siperfaqe-trup, nje metabolism me te shpejte te ujit, dhe shpesh harrojne te pijne kur jane te zene me lojra. Sipas EFSA (European Food Safety Authority) dhe AAP, edhe dehidratimi i lehte (1-2% e peshes trupore) mund te uleperqendrimin, memorien dhe performancen fizike.
Sasia e rekomanduar sipas moshes
Sipas EFSA dhe Institute of Medicine (IOM):
- 0-6 muaj: Vetem qumsht gjiri ose formule — nuk kane nevoje per uje
- 6-12 muaj: 120-240 ml uje ne dite (pervecc qumshtit)
- 1-3 vjet: 900 ml - 1.3 litra lengje totale ne dite
- 4-8 vjet: 1.1 - 1.3 litra uje ne dite
- 9-13 vjet: 1.5 - 1.7 litra per djem, 1.3 - 1.5 per vajza
- 14-18 vjet: 2.0 - 2.6 litra per djem, 1.6 - 1.8 per vajza
Keto sasi rriten ne ditet e nxehta, gjate aktivitetit fizik ose kur femija eshte i semure.
Shenjat e dehidratimit
Sipas Mayo Clinic dhe NHS:
- I lehte: Eter i thate, uri me ngjyre te erret, lodhje
- I mesatem: Sy te thelluar, lekure e thate, pak ose aspak lot kur qan
- I rende (urgjence): Letargji, frymemarrje e shpejte, duar e kembe te ftohta
Truke per te bindur femijen te pijne me shume uje
- Shishja speciale: Lejojeni te zgjedhe nje shishe me ngjyre ose personazh te preferuar
- Uje me shije: Shtoni feta limoni, portokalli, luleshtrydhe ose mentje
- Akulloret e frutave: Ngrini leng frutash te holluar ne forma arguetuese
- Fruta me uje: Shalqi, lulediellit, kastravec, portokall — 80-95% uje
- Jini shembull: Pini uje para femijes — femijet imitojne prinderit
- Alarmi i ujit: Vendosni kujtese ne telefon cdo 1-2 ore
Burime: EFSA — Dietary Reference Values for Water (2024); AAP — Hydration for Children; IOM — Water Intake Recommendations; Mayo Clinic — Dehydration in Children; NHS — Drinks and Cups for Babies and Young Children; CDC — Water and Healthier Drinks.